شیر های یکطرفه

شیر های یکطرفه

شیر های یکطرفه

امروزه سیستم انتقال و جا به جایی سیالات جهت استفاده در مصارف صنعتی، آب و فاضلاب، صنایع غذایی و همچنین جمع آوری آب های سطحی و … از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است

به نحوی که اگر در هر یک از این موارد نشتی ای رخ بدهد ، علاوه بر آلودگی ای که به وجود می آید،

امکان سست شدن  و تخریب بنای موجود در مکان مورد نظر نیز بسیار بالا می رود.

شیر های یک طرفه

شیر یکطرفه  معمولا به نحوی طراحی و ساخته می شود که از حرکت و  جریان سیال به طور معکوس جلوگیری می شود.

طراحی شیر های یک طرفه به این نحو است که این شیر ها در طول لوله مکش پمپ تعبیه می شود،

به این دلیل که که پمپ پر نگه داشته شود تا به این خاطر عملکرد پمپ به درستی صورت پذیرد.

از طرفی ممکن است که شیر های یک طرفه در لوله هایی استفاده شود که به سیستم های ثانویه ( انشعابات)  متصل باشند ( سیستم هایی که فشار سیال موجود در آن از سیستم اصلی بیشتر باشد)،

با انجام این کار از ورود سیال مورد نظر به سیستم اصلی جلوگیری می شود.

شیر های یک طرفه باید به نحوی عمل کنند که در برابر جریان رو به جلو به سرعت و به راحتی باز شوند و افت جریان کمی نسبت به حالت تمام باز داشته باشنداز طرفی در مقابل جریان معکوس نیز نباید به هیچ نحوی ضربه قوچی نامناسبی داشته باشند.

 

 انواع شیر یکطرفه

شیرهای یکطرفه عمدتا به دو دسته زیر تقسیم بندی می شود:

  • شیرهای یکطرفه ای که با فشار استاتیک جریان بسته می شوند.
  • شیرهای یکطرفه ای که توسط اهرمی خارجی بسته می شوند.

شیر یکطرفه نوع دوم به نحوی طراحی می شود که مانع از برخورد محکم دیسک با نشیمن شیر می شود و در نتیجه آن مانع از بسته شدن شیر با سر و صدای زیاد می شود.

هنگامی که دیسک به شدت با بدنه شیر برخورد پیدا کند( خصوصا اگر سطح  بدنه شیر فلزی باشد، سر و صدای بسیار زیادی تولید می شود.

اگر دیسک با بدنه به شدت برخورد داشته باشد ممکن است باعث ترکیده شدن لوله ها و بدمه پمپ ها بشود و این تنش های اضافی ممکن است باعش نشتی در مکان مورد نظر بشود. ——

عملکرد و کارایی مناسب شیر یکطرفه به شدت بستگی به چگونگی بسته شدن و نصب شیر یکطرفه دارد،

و نصب درست شیر یکطرفه به واسطه نیروی وزن قطعه متحرک شیر یکطرفه است، از طرفی اگر در بالا دست شیر یکطرفه جریان نوسان داشته باشد،

باعث پایین آمدن کارایی شیر یکطرفه می شود.به عنوان نمونه اگر در بالا دست شیر یکطرفه،

از قطعاتی چون زانو ها و یا عوامل دیگر استفاده شده باشد،

باعث به وجود آمدن نوسان در جریان سیال شده و به تبع باعث پایین آمدن کارایی و بازدهی شیر یکطرفه می شود.

بر اساس مدل حرکت قطعه متحرک در داخل نشیمن شیر یکطرفه، شیرهای یکطرفه به سه دسته مجزا تقسیم بندی می شوند:

  1. شیرهای یکطرفه بالارونده :  در این مدل از شیرهای یک طرفه سوی حرکت قطعه متحرک به سمتی است که به طور عمود بر روی صفحه نشیمن شیر یکطرفه وارد  شود.
  2. شیرهای یکطرفه بادبزنی : در این مدل از شیر یکطرفه، جهت حرکت قطعه متحرک به سمتی است که حول لولایی که در بالای نشیمن شیر یکطرفه وجود دارد چرخش پیدا می کند.
  3. شیرهای یکطرفه دورانی : در این  مدل از شیر یکطرفه جهت حرکت قطعه متحرک به سمتی است که حول لولایی که مقداری بالاتر از نشیمن (بین مرکز و لبه بالایی دیسک) شیر یکطرفه وجود دارد دوران میکند و چرخش پیدا می کند.

 بهره برداری از شیر های یکطرفه

در هنگام استفاده و بهره بردن از شیر یکطرفه باید به این نکات دقت کرد که به هیچ وجه هنگام بسته شدن شیر یکطرفه ضربه قوچی شدید ا یجاد نشود ، و همچنین باید از نوسانات شدید و سریع قطعه متحرک شیر جلوگیری کرد.

برای جلوگیری کردن از ضربه شدید قوچی باید سرعت بسته شدن شیر به اندازه ای باشد،

که قبل از آن که سرعت جریان معکوس به میزان قابل توجهی برسد شیر بسته شود.

به عنوان نمونه، اگر در یک سیستم آب رسانی تعدادی پمپ موازی تعبیه شده باششد و یکی از این پمپ ها از کار بیافتد بایستی به سرعت باید شیر یکطرفه ای که در حول لوله رانش پمپ از کار افتاده نصب شده است بسته شود.

اما در سیستم های  آب رسانی ای که فقط دارای یک پمپ هستند و با هد پمپاژ کم کار می کنند و فشار رانش استاتیکی پایینی دارند،

اگر شیر به آهستگی بسته شود کاملا مناسب است و مشکلی وجود ندارد.

از طرفی وجود نوسانات شدید بر روی قطعه متحرکی به سادگی می تواند باعث فرسودگی و پایین آمدن عمر مفید شیر یکطرفه می شود.

برای جلوگیری از ایجاد چنین نوساناتی بایستی اندازه شیر یکطرفه طوری باشد که قطعه متحرک شیر را به محکمی  بر روی نشیمن شیر بفشارد و ایجاد  آشفتگی و نوسان نکند.

اهمیت حفاظت از لوله های فولادی با لوله گالوانیزهفولاد صنعت صانعی | اهمیت حفاظت از لوله های فولادی با لوله گالوانیزه